سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامه شماره ۳۹۹۸۹ مورخ ۵ شهریور ۱۴۰۳، جزئیات و نحوه رسیدگی به اعتراض مودیان نسبت به برگ تشخیص‌های صادره بر اساس اظهارنامه‌های برآوردی (موضوع ماده ۹۷ قانون مالیات‌های مستقیم) برای عملکرد سال ۱۳۹۸ و سال‌های پس از آن را شفاف‌سازی کرده است. این دستورالعمل جدید، راهگشای مودیانی است که به هر دلیل موفق به تسلیم اظهارنامه مالیاتی خود در مهلت قانونی نشده‌اند.

جزئیات و بندهای اجرایی این بخشنامه مالیاتی به شرح زیر تبیین می‌شود:

۱. ارجاع پرونده به هیأت حل اختلاف در صورت ابلاغ قانونی
چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی، به صورت قانونی (موضوع تبصره ۱ و قسمت اخیر تبصره ۲ ماده ۲۰۳ و ماده ۲۰۸ قانون مالیات‌های مستقیم) ابلاغ شده باشد و مودی در مهلت مقرر نسبت به ثبت اعتراض خود طبق ماده ۲۳۸ اقدام نکرده باشد، با اتخاذ ملاک از تبصره ماده ۲۳۹، این مورد در حکم اعتراض شناخته می‌شود. در این حالت، پرونده بدون در نظر گرفتن تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی، جهت رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد.

۲. مهلت ۳۰ روزه برای تسلیم اظهارنامه مالیاتی جهت رسیدگی به اعتراض
در شرایطی که برگ تشخیص مالیات برآوردی به مودی ابلاغ شده و وی به آن معترض باشد، مودی مکلف است ظرف مدت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق با مقررات اقدام کند. این اقدام جهت رسیدگی مجدد به اعتراض در چارچوب ماده ۲۳۸ یا طرح پرونده در مراجع دادرسی مالیاتی (موضوع فصل سوم باب پنجم قانون مالیات‌های مستقیم) الزامی است.

۳. رفع مسئولیت تسلیم اظهارنامه در صورت نقص اطلاعات یا خطای سیستمی
در مواردی که در برگ تشخیص صادره، مشخصاً قید نشده باشد که مالیات از طریق تولید اظهارنامه برآوردی (موضوع ماده ۹۷) تعیین شده است، یا در صورتی که به دلیل نقص و خطاهای سیستمی امکان تسلیم اظهارنامه همزمان با اعتراض فراهم نشده باشد، اعتراض مودی فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر، معتبر بوده و از نظر قانونی قابل رسیدگی خواهد بود.

۴. تسهیلات ویژه برای مودیان غیرفعال
با توجه به اینکه مودیان اصولاً بابت فعالیت‌های اقتصادی خود ملزم به تسلیم اظهارنامه هستند، در مواردی که مودی غیرفعال بوده باشد، رسیدگی به اعتراض او از حیث اثبات غیرفعال بودن، مشروط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نخواهد بود.