صفر تا صد معافیت بازسازی، مسکن پرسنل و انتقال کارخانجات در ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم

‌ماده ۱۳۸ – ‌الف – آن قسمت از سود ابرازی حاصل از فعالیت‌های صنعتی که شرکت‌ها برای بازسازی و توسعه یا تکمیل واحدهای صنعتی موجود خود یا‌ایجاد واحدهای صنعتی جدید ذخیره نمایند از پرداخت مالیات معاف است مشروط بر این که: ۱ – قبلاً اجازه توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی از وزارت ذیربط تحصیل شده باشد. ۲ – توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی جدید در مورد صنایع موضوع تبصره ۴ ماده ۱۳۲ این قانون نباشد. ب – آن قسمت از سود ابرازی حاصل از فعالیت‌های صنعتی و معدنی که شرکت‌ها مستقلاً یا مشترکاً جهت ایجاد واحدهای مسکونی برای کارکنان‌فاقد مسکن خود ذخیره نمایند، از پرداخت مالیات معاف است مشروط بر این که: ‌اولاً – قبلاً اجازه و موافقت وزارت مسکن و شهرسازی نسبت به طرح احداث واحدهای مسکونی برای کارکنان تحصیل شده باشد. ‌ثانیاً – نحوه واگذاری و شرایط استفاده از واحدهای مزبور منطبق با آیین‌نامه‌ای باشد که از طرف وزرای امور اقتصادی و دارایی و مسکن و‌شهرسازی و کار و امور اجتماعی تدوین و به تصویب رسیده باشد. مراجع مذکور مکلفند ظرف شش ماده از تاریخ تصویب این قانون آیین‌نامه مزبور را تهیه و تصویب نمایند. ‌ثالثاً – وجوه مزبور در حساب سپرده نزد بانک مسکن نگاهداری شود و با نظارت وزارت مسکن و شهرسازی منحصراً برای اجرای طرح مذکور‌مورد استفاده قرار گیرد. ‌تبصره ۱ – معادل وجوهی که طی سال صدور اجازه تا چهار سال تمام پس از آن ذخیره شده است باید ظرف پنج سال از تاریخ صدور اجازه به مصرف توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی جدید یا ساختمان واحدهای مسکونی رسیده و ظرف همین مدت طرح مربوط به مرحله بهره‌برداری رسیده باشد. برای هر طرح فقط ذخایر سال صدور اجازه و چهار سال پس از آن مشمول معافیت موضوع این ماده می‌باشد. ولی در هر حال مخارج انجام‌شده باید در مورد گواهی وزارت ذیربط قرار گیرد. ‌تبصره ۲ – در صورت تخلف از شرایط مقرر مالیات متعلق به اضافه بیست درصد آن به عنوان جریمه از شرکت وصول خواهد شد. ولی در صورتی که هزینه انجام شده برای مصارف فوق از هفتاد درصد ذخیره کمتر نباشد، نسبت به مابه‌التفاوت مالیات متعلق وصول و از مطالبه جریمه صرف نظر خواهد شد. ‌تبصره ۳ – واحدهای صنعتی جدید که با استفاده از معافیت‌های مندرج در این ماده تأسیس می‌شوند نمی‌توانند از معافیت‌های مالیاتی موضوع ماده۱۳۲ این قانون استفاده نمایند. ‌تبصره ۴ – کارخانه‌های واقع در محدوده آبریز تهران که تعداد کارکنان آنها کمتر از پنجاه نفر نباشند در صورتی که تأسیسات خود را کلاً به خارج از شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز تهران انتقال دهند، بر اساس ضوابطی که از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت ذیربط حسب مورد برقرار می‌شود تا ده سال از تاریخ بهره‌برداری در محل جدید از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت صنعتی مربوط معاف خواهند بود. ‌تبصره ۵ – از نظر این قانون محدوده آبریز تهران شمال منطقه آبریز غربی رودخانه حبله‌رود گرمسار و منطقه آبریز شرقی رودخانه زیاران و کلیه مناطق رودخانه‌های دماوند، جاجرود، دارآباد، دربند، اوین، فرحزاد، کن، کرج و کردان بوده و حدود آن عبارت است از: ‌شمالاً – خط‌الرأس کوههای البرز که آب آن به رشته کویر مرکزی جاری می‌شود. ‌شرقاً – ساحل غربی رودخانه حبله‌رود گرمسار. ‌غرباً – ساحل شرقی رودخانه زیاران. ‌جنوباً – خطوط ممتد از غرب به شرق، از محل تقاطع رودخانه زیاران با رودخانه شوره تا خط‌القعر دریاچه نمک به سمت غرب تا محل تقاطع با مسیر حبله‌رود گرمسار.

۱. مهلت زمانی ۵ ساله (تبصره ۱):

شرکت‌ها تنها می‌توانند سود سال صدور مجوز و حداکثر ۴ سال بعد از آن (مجموعاً ۵ سال مالی) را ذخیره و از معافیت استفاده کنند. تمامی وجوه ذخیره‌شده باید ظرف ۵ سال از تاریخ صدور مجوز کلاً به مصرف رسیده و پروژه به مرحله بهره‌برداری کامل برسد و تاییدیه هزینه کرد از وزارت مربوطه دریافت شود.

۲. مکانیزم محاسبه جریمه و قاعده ۷۰ درصد (تبصره ۲):

اگر شرکتی به شرایط قانونی عمل نکند، اصل مالیات متعلقه به همراه ۲۰ درصد جریمه غیرقابل بخشش اخذ خواهد شد. اما قانون‌گذار یک ارفاق بزرگ قائل شده است: اگر حداقل ۷۰ درصد از کل ذخیره انجام شده صرف پروژه شده باشد، سازمان امور مالیاتی صرفاً مالیات متعلق به مابه‌التفاوت (مقدار هزینه نشده) را مطالبه کرده و از دریافت ۲۰ درصد جریمه صرف‌نظر می‌کند.

۳. عدم امکان جمع معافیت‌ها (تبصره ۳):

واحدهای صنعتی جدیدی که با استفاده از ذخایر معاف از مالیات ماده ۱۳۸ احداث می‌شوند، نمی‌توانند به‌طور همزمان از معافیت‌های نرخ صفر ماده ۱۳۲ استفاده نمایند.

۴. معافیت ۱۰ ساله انتقال کارخانجات از حوزه آبریز تهران (تبصره ۴ و ۵):

کارخانجات واقع در محدوده جغرافیایی دقیق «حوزه آبریز تهران» (تعریف شده در تبصره ۵) که حداقل ۵۰ نفر پرسنل داشته باشند، در صورت انتقال کامل تاسیسات خود به خارج از شعاع ۱۲۰ کیلومتری مرکز تهران، به مدت ۱۰ سال تمام از تاریخ بهره‌برداری در محل جدید از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت صنعتی معاف خواهند بود.